Direct naar een onderwerp
Eerste dag: arts en uitvaart
Bij een overlijden thuis wordt een arts gewaarschuwd, meestal de huisarts of huisartsenpost. In een ziekenhuis of zorginstelling is daarvoor een eigen procedure. Bij een onverwachte noodsituatie waarin niet vaststaat dat iemand is overleden, is spoedhulp nodig.
Daarna kan een uitvaartverzorger worden benaderd. Een uitvaartverzekering en vastgelegde wensen kunnen daarbij helpen. De uitvaartverzorger bespreekt de werkzaamheden, kosten en aangifte van overlijden. Het is verstandig duidelijk af te spreken wie opdracht geeft en welke kosten daarmee worden aangegaan.
Aangifte en belangrijke documenten
Het overlijden wordt aangegeven bij de gemeente waar iemand is overleden. Vaak regelt de uitvaartverzorger dit. De gemeente verwerkt het overlijden in de registratie en maakt een overlijdensakte op. Organisaties kunnen een afschrift of andere bewijsstukken vragen.
Een map met correspondentie, verzekeringen, bankgegevens, pensioeninformatie, woonlasten en eventuele huwelijkse voorwaarden of samenlevingsafspraken helpt bij de verdere afhandeling. Een lijst met wie al is benaderd voorkomt dubbele telefoontjes.
Erfenis: eerst de positie vaststellen
Een partner is niet in elke samenlevingsvorm automatisch erfgenaam. Een testament, huwelijk of geregistreerd partnerschap en de gezinssituatie kunnen verschil maken. De notaris kan uitleggen wie bevoegd is om te handelen en of een verklaring van erfrecht nodig is.
Een erfenis kan ook schulden bevatten. Erfgenamen hebben keuzes zoals zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Goederen alvast verkopen of verdelen kan gevolgen hebben voor die keuze. Bij onduidelijkheid over schulden of bevoegdheid hoort daarom eerst advies te worden gevraagd, voordat spullen of geld worden verdeeld.
Bank en lopende betalingen
De bank moet van het overlijden op de hoogte worden gebracht. Daarna geeft de bank aan wat er met rekeningen, passen, machtigingen en automatische betalingen gebeurt. Dat kan verschillen tussen een rekening op één naam en een gezamenlijke rekening.
De inloggegevens of betaalpas van de overledene blijven gebruiken is geen passende manier om de administratie over te nemen. De bank heeft daarvoor een nabestaandenprocedure. Tegelijk moeten noodzakelijke woonlasten en verzekeringen in beeld blijven; alles direct stopzetten kan problemen geven.
Inkomen, AOW, pensioen en toeslagen
Het inkomen van de achterblijvende partner kan veranderen. Denk aan AOW, een aanvullend pensioen, mogelijk nabestaandenpensioen en eventuele Anw. Die regelingen hebben elk eigen voorwaarden. Het overlijden betekent niet dat iedere partner automatisch een nabestaandenuitkering krijgt.
Overheidsorganisaties krijgen bij een in Nederland geregistreerd overlijden veel gegevens door, maar de persoonlijke financiële situatie verdient nog steeds controle. De SVB, pensioenuitvoerder en Dienst Toeslagen kunnen toelichten wat verandert. Een andere huishoudsamenstelling of een gewijzigd inkomen kan ook gevolgen hebben voor huur- en zorgtoeslag.
Woning, verzekeringen en abonnementen
Bij een huurwoning is van belang op wiens naam het contract staat en welke rechten de achterblijvende bewoner heeft. Bij een koopwoning spelen eigendom, hypotheek en de nalatenschap mee. De verhuurder, bank of notaris kan de juiste vervolgstap toelichten.
Daarna kunnen overige verzekeringen, telefoon, energie, lidmaatschappen en abonnementen worden nagelopen. Sommige moeten worden beëindigd; andere juist op naam van de achterblijvende partner komen. Voor digitale accounts hebben aanbieders vaak een procedure voor nabestaanden.
Belasting en hulp bij de afhandeling
Er kan nog een aangifte inkomstenbelasting voor de overledene nodig zijn en mogelijk een aangifte erfbelasting. De Belastingdienst beschrijft welke brieven volgen, wie de aangifte doet en welke termijnen gelden. Correspondentie bewaren en termijnen noteren voorkomt dat iets blijft liggen.
Een vertrouwd persoon kan helpen met bellen en ordenen, terwijl formele handelingen door de bevoegde persoon worden gedaan. Bij een ingewikkelde nalatenschap is hulp van een notaris of andere deskundige verstandig. De persoonlijke checklist van de Rijksoverheid maakt zichtbaar welke stappen bij de situatie horen.
Meer informatie
Via onderstaande link staat meer uitleg bij de betrokken organisatie. De bronnen verderop geven aanvullende informatie en actuele voorwaarden.
Maak de officiële persoonlijke checklist ↗ (opent in een nieuw tabblad)Bronnen en actuele voorwaarden
Deze uitleg is door Senioren-Portaal samengesteld op basis van onderstaande bronnen. De genoemde instanties hebben deze pagina niet beoordeeld. Bij aanvragen en diensten gelden de actuele voorwaarden van de betrokken instantie of aanbieder.
Rijksoverheid: checklist bij overlijden ↗Rijksoverheid: erfenis en regelzaken ↗Rijksoverheid: schulden in een erfenis ↗Belastingdienst: checklist voor nabestaanden ↗Wijzer in geldzaken: checklist overlijden ↗