Schenken en schenkbelasting in 2026

Jaarlijkse en verhoogde vrijstellingen in 2026

Ouders mogen in 2026 samen € 6.908 per kind belastingvrij schenken. De gewone jaarlijkse vrijstelling voor een schenking van een ander, bijvoorbeeld een grootouder, is € 2.769. Schenkingen van dezelfde schenker binnen één kalenderjaar worden opgeteld. Ouders gelden samen als één schenker, ook na een scheiding; voor andere partners en ontvangers die partners zijn gelden eveneens samenvoegingsregels.

De eenmalig verhoogde, vrij besteedbare vrijstelling is € 33.129 in 2026. Het kind of diens partner moet 18 tot en met 39 jaar zijn; de 40e verjaardag telt nog mee. Een eerder gebruikte verhoogde vrijstelling kan deze mogelijkheid uitsluiten. Deze vrijstelling vervangt de jaarlijkse vrijstelling: u telt € 6.908 er niet bij op. U vraagt de verhoogde vrijstelling aan in de aangifte. De afzonderlijke verhoogde vrijstelling voor de eigen woning bestaat sinds 2024 niet meer.

Controleer de voorwaarden bij de Belastingdienst: schenkingsvrijstellingen. Voor een dure studie bestaat een aparte regeling met extra eisen.

Jaarlijks schenken kan de latere erfenis verkleinen

Als u geld tijdens uw leven weggeeft, behoort dat geld in beginsel niet meer tot uw latere nalatenschap. Door een schenking over verschillende kalenderjaren te verdelen, kunt u vaker een jaarlijkse vrijstelling benutten. Dat kan erfbelasting besparen. Het resultaat hangt af van wie er later erft, de vrijstelling, het belaste erfdeel en de regels op het moment van overlijden. Een kleinere erfenis valt niet automatisch volledig in een lagere tariefschijf.

Rekenvoorbeeld voor 2026: u schenkt twee kinderen ieder € 6.908. Samen geeft u € 13.816 weg zonder schenkbelasting, als er geen andere schenkingen zijn die moeten worden meegeteld. De uiteindelijke besparing op erfbelasting is daarmee nog niet bekend. Ook de 180-dagenregel kan een rol spelen.

Maak eerst uw eigen begroting: inkomen, woonlasten, mogelijke zorgkosten en een reserve. Leg per ontvanger het bedrag, de datum en eerdere schenkingen vast. Controleer elk volgend jaar de dan geldende vrijstelling. Bespreek of giften aan verschillende kinderen later in uw testament moeten worden meegenomen. Een schenking kan ook gevolgen hebben voor vermogen en toeslagen van de ontvanger.

Hoeveel schenkbelasting betaalt de ontvanger?

Trek eerst de toepasselijke vrijstelling af. Over het resterende, belastbare bedrag gelden in 2026 onderstaande tarieven. Alleen het deel boven € 158.669 valt in de hogere schijf.

Rekenvoorbeeld: een ouder schenkt een kind € 10.000 en gebruikt alleen de gewone jaarlijkse vrijstelling. Zonder andere schenkingen is € 10.000 − € 6.908 = € 3.092 belast. De schenkbelasting is dan 10% daarvan: € 309,20, vóór eventuele afronding op de aanslag.

Bron: Belastingdienst: tarieven schenkbelasting 2026.

Wie doet aangifte en wanneer?

De ontvanger doet aangifte als dat nodig is. Voor een schenking in 2026 moet de aangifte vóór 1 maart 2027 binnen zijn. Wacht niet op een uitnodiging. Voor de verhoogde vrijstelling is aangifte nodig, ook als er daardoor geen schenkbelasting verschuldigd is.

Bewaar de schenkingsovereenkomst, bankoverschrijving en aangifte bij elkaar. Er gelden aanvullende regels voor buitenlandse situaties en voor schenkingen kort vóór overlijden. Controleer wanneer aangifte schenkbelasting nodig is.

Schenken op papier: schuld én jaarlijkse rentebetaling

Bij een papieren schenking belooft u een bedrag dat u nog niet uitbetaalt. U houdt het geld voorlopig zelf; de ontvanger krijgt een vordering op u. Dit kan passen als uw vermogen vooral in uw woning zit. Het wordt ook een schuldigerkenning uit vrijgevigheid genoemd.

Wilt u dat de schuld bij uw overlijden op de erfenis in mindering komt? Dan moet de schenking notarieel worden vastgelegd en moet u jaarlijks daadwerkelijk minimaal 6% rente betalen. Alleen rente bijschrijven is niet hetzelfde als betalen.

Rekenvoorbeeld: bij een papieren schenking van € 50.000 is 6% rente € 3.000 per jaar. U moet deze betaling kunnen blijven dragen en kunnen aantonen. De schenking zelf kan al schenkbelasting oproepen. De rente is geen extra jaarlijkse schenkingsvrijstelling. U en de ontvanger moeten de papieren schenking ook verwerken in de aangifte inkomstenbelasting; toeslagen kunnen veranderen.

Laat de notaris de kosten, rentelast en fiscale gevolgen doorrekenen. Voor een schenking die u nog tijdens uw leven uitbetaalt gelden andere notariële voorwaarden dan voor deze beoogde aftrek bij overlijden. Bron: Belastingdienst: schenken op papier.

Overlijden binnen 180 dagen: de regels voor 2026

Overlijdt de schenker binnen 180 dagen na de schenking, dan wordt de schenking doorgaans voor de erfbelasting tot de erfenis gerekend. De vrijstelling voor erfbelasting bepaalt mede of belasting verschuldigd is. Er zijn uitzonderingen, onder meer voor een toegepaste eenmalig verhoogde vrijstelling en voor een ANBI.

Bij overlijden in 2026 komt de betrokken schenking in de aangifte erfbelasting. Bij een gift door twee personen kan voor het deel van de nog levende schenker daarnaast aangifte schenkbelasting nodig zijn. De Belastingdienst behandelt een al ingediende aangifte volgens de nieuwe regeling. De oudere uitleg over verrekening van betaalde schenkbelasting hoort bij overlijden in 2025 of eerder en moet niet zonder meer voor 2026 worden gebruikt.

Controleer uw situatie bij de Belastingdienst: schenking kort vóór overlijden.

Geld geven, lenen of nalaten: welke keuze past?

Een schenking geeft u weg; een lening hoort te worden terugbetaald. Noteer bij een familielening ook rente, aflossing en wat er gebeurt als betalen niet lukt. Een lening later kwijtschelden kan een schenking zijn.

Wilt u uw geld voorlopig zelf kunnen gebruiken, vergelijk dan schenken met nalaten via een testament. Bespreek ook gelijke behandeling van kinderen, uw partner en de gevolgen voor de ontvanger. Lees verder over erven, erfbelasting en testamentkeuzes. Bij een woning, onderneming, buitenlandse situatie of ingewikkelde familieverhoudingen is een berekening op maat nodig.

Uw checklist om af te drukken

Gebruik de knop Afdrukken bovenaan. U kunt ook opslaan als pdf kiezen in het afdrukvenster. De vinkjes blijven op dit apparaat.