Financieel misbruik herkennen
Herken situaties waarin iemand uit uw omgeving ongewenst geld of invloed krijgt.
Wanneer hulp bij geldzaken overgaat in misbruik
Een familielid, vriend of buur helpt u met boodschappen, bankzaken of het betalen van rekeningen. Die hulp kan waardevol zijn. U bespreekt de afspraken en houdt zelf zicht op wat er met uw geld gebeurt.
Maar wat als iemand zonder uw vrije en duidelijke toestemming geld uitgeeft, uw bankpas gebruikt of financiële beslissingen overneemt? Dat kan financieel misbruik zijn. Ook druk uitoefenen, afspraken verbergen of uw wensen negeren kan daarbij een rol spelen. Dit kan gebeuren door een bekende, familielid, zorgverlener of iemand anders.
Het verschil zit dus niet in het krijgen van hulp, maar in toestemming en respect voor uw wensen. Dat onderscheid kan lastig zijn, zeker wanneer u van de ander afhankelijk bent. Kijk eerst naar wat er feitelijk gebeurt en zoek bij twijfel hulp bij iemand die niet bij de situatie betrokken is.
Welke signalen kunnen op misbruik wijzen?
Er verdwijnen bedragen van uw rekening die u niet herkent. Iemand wil uw bankpas of pincode bewaren terwijl u dit niet wilt. U krijgt geen inzage meer in uw eigen bankzaken. Of een ander dringt aan op grote giften, leningen of een wijziging van uw testament terwijl u daar niet achter staat.
Let op onverklaarbare afschrijvingen, vermiste bankpassen, onduidelijke betalingen of iemand die verhindert dat u uw eigen rekening kunt inzien. Een onbekende betaling kan een gewone vergissing zijn. Kijk daarom eerst rustig naar de feiten.
Welke betaling zou u nader onderzoeken?
Dit is een fictief bankoverzicht. Klik op de betalingen die u wilt bekijken. Een onbekende betaling is niet automatisch fraude.
Een enkel signaal is nog geen bewijs. Soms is er een vergissing of een afspraak die niet duidelijk is. Neem uw twijfel wel serieus en bespreek deze, bij voorkeur op een veilige manier, met iemand die niet bij de mogelijke situatie betrokken is.
Hoe houdt u zelf overzicht?
Bekijk regelmatig uw bankafschriften. Een bankafschrift is een overzicht van geld dat van uw rekening is bijgeschreven of afgeschreven. Vraag een vertrouwd persoon om mee te kijken wanneer dat prettig is, maar houd de controle over beslissingen zoveel mogelijk bij uzelf.
Houd zelf inzage in uw rekening wanneer dat mogelijk is. Vraag om overzichten, spreek duidelijk af wie welke handelingen mag doen en geef niet zomaar uw pincode af. Een machtiging, waarmee iemand namens u bepaalde handelingen mag doen, moet passen bij wat u werkelijk wilt toestaan.
Geef uw pincode of wachtwoord niet door. Een ander kan via een officiële machtiging bepaalde bankzaken voor u regelen. Een machtiging betekent dat u iemand formeel toestemming geeft om namens u specifieke handelingen te doen. Vraag uw bank welke veilige mogelijkheden zij biedt.
Wat als u afhankelijk bent van de persoon die u helpt?
Dat kan het moeilijk maken om een grens aan te geven. Kies daarom een rustig moment en bespreek uw zorgen met iemand die u zelf vertrouwt. Dat kan een andere verwant, uw huisarts, een onafhankelijke cliëntondersteuner of een hulpverlener zijn.
Wanneer u afhankelijk bent van iemand die u mogelijk benadeelt, kan het moeilijk zijn om die persoon aan te spreken. Zoek eerst vertrouwelijk advies bij een onafhankelijke instantie of iemand die u vertrouwt. Zo kunt u uw opties bespreken.
Voelt u zich onveilig of wordt u onder druk gezet? Zoek eerst een veilige plek om hulp te vragen. U hoeft iemand niet rechtstreeks te beschuldigen om advies te kunnen krijgen. Veilig Thuis kan meedenken bij zorgen over mishandeling in een afhankelijkheidsrelatie, ook wanneer financieel misbruik een rol speelt.
Wat kunt u concreet doen bij vermoedelijk misbruik?
Noteer welke bedragen of gebeurtenissen u niet kunt verklaren. Bewaar afschriften, berichten of afspraken. Neem contact op met de bank wanneer u vermoedt dat iemand zonder toestemming betalingen doet of uw bankgegevens gebruikt.
Bewaar relevante gegevens en vraag zo nodig uw bank om hulp. Bij vermoedens van ouderenmishandeling of financieel misbruik kan Veilig Thuis advies geven, ook wanneer u nog niet zeker weet wat er is gebeurd.
Bespreek verdere stappen met een betrouwbare, onafhankelijke hulpverlener. U kunt bij zorgen over mishandeling of dwang advies vragen aan Veilig Thuis via 0800-2000. Bij acuut gevaar belt u 112. Wat juridisch mogelijk is, hangt af van de omstandigheden en van eventuele volmachten of afspraken.
U hebt dit onderwerp afgerond
De vragen stonden steeds bij de bijbehorende uitleg. Wilt u nog iets oefenen? Dan kunt u hierboven een antwoord veranderen en opnieuw controleren. Als u alle onderwerpen hebt behandeld, kunt u de gezamenlijke eindtest maken.
Naar de eindtestBetrouwbare bronnen en verder lezen
De uitleg is voor deze testversie opgesteld aan de hand van onderstaande bronnen. Controleer bij een actuele dreiging altijd de meest recente aanwijzingen van de betreffende instantie.