Oplichting herkennen: hoe het werkt, en hoe u het herkent

Waarom het zo overtuigend kan voelen

Oplichters gebruiken een beperkt aantal psychologische trucs, steeds opnieuw, omdat ze gewoon werken. Als u weet welke dat zijn, prikt u er sneller doorheen, ook op een moment dat u wordt overvallen.

• Tijdsdruk. Een cybercrime-onderzoeker van de Vrije Universiteit Amsterdam legt uit: oplichters vragen bewust om snelheid. Het moet nú worden opgelost, want als u een minuutje wacht, gaat het helemaal mis. Die druk is bedoeld om u informatie te laten delen die u normaal nooit zou geven. In de praktijk zijn de deadlines heel concreet: "voor 14.00 uur betalen", "binnen twee uur", "nu meteen, anders is uw geld weg". Een instantie die écht belangrijk nieuws heeft, geeft u altijd de tijd om zelf iemand terug te bellen.
• Autoriteit en vertrouwde namen. Oplichters doen zich voor als bank, politie, Fraudehelpdesk of een andere vertrouwde organisatie. Een beveiligingsspecialist van FOX-IT noemt dit misbruik van autoriteit, gecombineerd met het zaaien van angst: ze zetten er druk achter en gebruiken de naam van een bekend bedrijf om op uw emotie in te spelen. Diezelfde specialist wijst er ook op dat oplichters misbruik maken van juist uw góéde eigenschappen: uw nieuwsgierigheid en uw vertrouwen in andere mensen. Dat is precies waarom het zo lastig te herkennen is: het voelt niet bedreigend, het voelt als heel gewoon, beleefd contact.
• Vertrouwen opbouwen. Bij babbeltrucs, helpdeskfraude en zeker bij datingfraude nemen oplichters eerst de tijd om vertrouwen te winnen, soms dagen, weken of zelfs maanden, voordat ze iets vragen. Hoe langer en persoonlijker het contact aanvoelt, hoe moeilijker het wordt om op dat moment nog argwaan te krijgen. Dit opbouwen gebeurt ook via gewoon speurwerk vooraf: oplichters zoeken telefoonnummers op via sites als Marktplaats of een bedrijfswebsite, en zoeken via openbare Facebook- en Instagramprofielen op wie familie is, hoe iemand heet, en wat diens gewoontes zijn. Met die informatie klinkt een verhaal ineens veel persoonlijker en geloofwaardiger.
• Precisie als geloofwaardigheidstruc. Een vaag bericht overtuigt niemand, maar een heel specifiek bericht wel. Een voorbeeld dat banken zelf noemen: een mail die zegt dat u nog drie bitcoins heeft staan en daar nu iets mee moet doen. Of, bij WhatsApp-fraude: een concreet bedrag voor een concrete rekening ("1750 euro voor de aannemer, anders gaat de klus vandaag niet door"). Zulke concrete, net echt klinkende details laten mensen sneller denken dat het wel moet kloppen, terwijl precies die details vaak zijn opgezocht, niet toevallig geraden.
• Sociale bewijskracht. Een professioneel ogend platform met koersgrafieken, een "adviseur" die rustig en deskundig klinkt, een uniform of bedrijfsbusje dat net echt lijkt, een website die net zo verzorgd oogt als die van een echte bank: dat alles moet de indruk wekken dat alles klopt, en dat het al bij veel andere mensen goed is gegaan.
• Paniek en nood uitbuiten. Niet elke oplichter wekt vertrouwen op; sommigen maken juist gebruik van een probleem dat u al heeft. Staat het water letterlijk in uw huis door een verstopt riool, dan bent u eerder geneigd met de eerste de beste "spoedservice" in zee te gaan, zonder na te denken over de prijs. Precies dát buit deze vorm van oplichting uit.
• Stapeling. Het echte gevaar zit in de combinatie: een telefoontje dat zich voordoet als uw bank (autoriteit), dat niet kan wachten tot morgen (tijdsdruk), nadat er eerst al wekenlang een vriendschap is opgebouwd (vertrouwen), onderbouwd met een concreet bedrag of transactienummer (precisie). Juist die stapeling maakt dat ook alerte, slimme mensen er soms toch in meegaan. Dat overkomt echt niet alleen mensen die "er niet mee bezig zijn".

Hoe komen oplichters eigenlijk aan uw gegevens?

Een vraag die veel mensen hebben: hoe kan ik gebeld worden over een bank waar ik helemaal geen rekening heb, of hoe weet iemand die zich voordoet als mijn kind precies hoe mijn kleinkind heet?

Er zijn grofweg twee bronnen. De eerste is gewoon openbaar speurwerk: een profielfoto van uw dochter op Facebook, uw telefoonnummer op Marktplaats of een bedrijvengids, de naam van uw kleinkind die u ooit publiekelijk deelde. Daarmee kan een oplichter een familielid heel overtuigend nabootsen. In een bekend geval, dat banken zelf hebben gedeeld, gebruikte een oplichter zelfs de échte profielfoto van iemands dochter om extra geloofwaardig over te komen.

De tweede bron zijn datalekken: gegevens die in verkeerde handen vallen doordat criminelen inbreken bij een bedrijf of een IT-leverancier. De Autoriteit Persoonsgegevens ontving in vijf jaar tijd meer dan 114.000 meldingen van zulke datalekken. Recente grote voorbeelden: bij telecombedrijf Odido werden onder meer namen, adressen, telefoonnummers, e-mailadressen, geboortedata, IBAN-nummers en ID-bewijsnummers van klanten buitgemaakt; bij een IT-leverancier in de autobranche ging het om 7,3 miljoen datapunten met namen, adressen en telefoonnummers; bij webwinkel Allekabels om gegevens van zo'n 3,6 miljoen mensen. Gelekte gegevens worden vaak opnieuw verpakt, samengevoegd met andere lekken, en op hackersfora doorverkocht.

Oplichters combineren zo'n lijst van namen, adressen en telefoonnummers soms met gegevens die ze zelf eerder via een phishing-link of een afgeluisterd telefoongesprek hebben buitgemaakt. Daarmee kunnen ze mensen gerichter en overtuigender benaderen. Dat verklaart ook waarom u een telefoontje kunt krijgen over een bank waar u geen klant bent: oplichters werken vaak grote, niet per se kloppende lijsten af en noemen daarbij gewoon een van de grote banken, in de verwachting dat een deel van de mensen die ze bellen daar toevallig wél klant is. Noemt de beller een bank waar u geen rekening heeft? Dan weet u vrijwel zeker dat het een oplichter is.

1. Babbeltrucs aan de deur

Bij een babbeltruc staat er iemand voor uw deur met een smoes, met maar één doel: naar binnen komen of u afleiden om geld, bankpassen of sieraden te stelen. Het is lang niet altijd één persoon: vaak werken er twee samen, waarbij de één u afleidt en de ander ondertussen rondkijkt of iets wegneemt. En het is ook niet altijd wat u verwacht van een "oplichter". Veel van deze mensen zien er helemaal niet uit als slechte mensen: het kan net zo goed een vrolijke, vriendelijke jongen of meisje zijn die een praatje met u maakt, precies omdat dat minder snel argwaan wekt dan iemand die er dreigend uitziet.

Een smoes die het vaakst voorkomt, is dat iemand zich voordoet als politieagent. Diegene draagt dan vaak kleding die erg op een echt politie-uniform lijkt, en laat soms een nagemaakte legitimatie zien. Het verhaal erbij: ze doen onderzoek naar valse bankbiljetten of een inbraak in de buurt, en willen daarom uw geld of bankpas even controleren. Andere veelgebruikte smoezen zijn een "monteur" die de meter moet opnemen, iemand die geld ophaalt voor een goed doel, of een "bezorger" met een pakket dat niet past in de brievenbus.

Soms werkt een babbeltruc samen met telefonische oplichting. Eerst belt iemand die zich voordoet als medewerker van de bank of de Fraudehelpdesk. Die vertelt dat er een nieuwe bankpas met pincode wordt langsgebracht. Kort daarna komt er inderdaad iemand aan de deur, soms zelfs verkleed als politieagent in burger, om die pas op te halen. Zo ontstaat het gevoel dat het telefoongesprek en het bezoek aan de deur elkaar bevestigen, terwijl het één en dezelfde oplichting is.

Een paar vaste signalen, ongeacht wie er voor de deur staat: iemand vraagt om binnen te mogen bellen of naar het toilet te mogen, vraagt of u geld wilt wisselen, of vraagt om uw bankpas of pincode "ter controle". Geen van deze dingen hoort een echte instantie ooit aan de deur te vragen. De politie zal bijvoorbeeld nooit om sieraden, contant geld of uw bankpas vragen, en ook nooit iets daarvan bij u thuis komen ophalen, hoe overtuigend het uniform of de legitimatie er ook uitziet.

Wat u kunt doen:

• Kijk eerst wie er voor de deur staat voordat u opendoet, en vraag waarvoor iemand komt. Let op of er meerdere mensen zijn, ook als er maar één aanbelt.
• Doe de deur op een kier met een deurketting of kierstandhouder, zodat u kunt praten zonder dat iemand naar binnen kan.
• Laat niemand binnen die wil bellen, naar het toilet wil of geld wil wisselen, ook niet als het een sympathiek ogende jongere is.
• Doet iemand zich voor als agent of een andere instantie? Een uniform of een legitimatiebewijs zegt niets: beide zijn na te maken. Vraag altijd om het legitimatiebewijs, en bel zelf de instantie terug op een nummer dat u zelf hebt opgezocht. Vertrouw nooit een nummer dat de beller zelf doorgeeft, ook niet als dat nummer eerder diezelfde dag telefonisch is genoemd.
• Vertrouwt u het niet? Bel 112.

2. Telefonische oplichting: "uw bank belt"

Bij deze vorm, ook wel bankhelpdeskfraude genoemd, belt iemand die zegt van uw bank te zijn. De melding: uw rekening is gehackt en u moet uw geld nu snel overmaken naar een "veilige" rekening. Soms biedt de beller zelfs aan om daarbij te helpen. Het nummer op uw telefoonscherm kan daarbij het echte nummer van uw bank lijken, maar dat zegt niets: dat nummer is te vervalsen.

Een variant die de politie regelmatig ziet, begint met een phishing-sms, bijvoorbeeld over een "verdachte transactie". Kort daarna belt iemand die zich voordoet als bankmedewerker, en zegt dat uw computer of uw crypto-portemonnee een virus heeft. U wordt gevraagd een virusscanner of een programma als AnyDesk te installeren, waarmee de oplichter op afstand kan meekijken op uw scherm en in uw rekeningen. Zogenaamd "voor de veiligheid" wordt u dan gevraagd geld of crypto over te zetten naar een "veilige" rekening of portemonnee, die in werkelijkheid van de oplichter is. Bij een politieonderzoek naar deze werkwijze was op deze manier al ruim 1,7 miljoen euro buitgemaakt voordat de daders werden opgepakt.

Geen enkele bank zal u ooit bellen om geld over te maken naar een andere rekening, en geen enkele bank zal u om uw pincode, inlogcodes vragen, of u vragen een programma te installeren waarmee iemand kan meekijken. Twijfelt u tijdens zo'n telefoongesprek? Hang op en bel zelf het nummer dat op uw bankpas of op de website van uw bank staat, niet een nummer dat de beller u geeft. Grotere banken hebben ook een manier om een gesprek te controleren: bij ABN AMRO vraagt u de medewerker om een "Gesprek Check" in de app te zetten, bij ING staat onderaan de app of website "Belt ING? Check het gesprek!", en bij de Rabobank gebruikt u "Controleer je gesprek" in de Rabo App. Deze controles zijn er juist voor gemaakt zodat u dit altijd kunt navragen, zonder dat het onbeleefd is naar een echte medewerker.

Staat iemand die zich zo heeft voorgesteld nu voor uw deur, of is er een afspraak gemaakt die u zelf niet heeft geregeld, bijvoorbeeld om een pinpas op te komen halen? Bel dan direct 112.

3. Phishing: nepmail of nep-sms

Phishing is een nepbericht, meestal per mail of sms, dat net echt lijkt alsof het van uw bank, de Belastingdienst of een bezorgdienst komt. Oplichters kunnen de afzendernaam die u ziet precies laten lijken op de echte, en een internetadres gebruiken dat op één letter na identiek is aan het echte adres, bijvoorbeeld met een cijfer in plaats van een letter. Op het eerste gezicht valt dat nauwelijks op. Het bericht vraagt u om op een link te klikken en daar gegevens in te vullen, zoals uw DigiD, een bankcode of uw paspoortnummer, of om een pakket "alsnog" te laten bezorgen tegen een klein bedrag aan verzendkosten, dat in werkelijkheid alleen dient om uw betaalgegevens te stelen.

De vuistregel is simpel: klik nooit op een link in een mail, sms of WhatsApp-bericht, en scan nooit een QR-code, als u de afzender niet volledig vertrouwt. Twijfelt u? Ga dan niet via de link naar de website, maar typ het adres dat u kent zelf in uw browser in, of app rechtstreeks via de echte app van uw bank. De Fraudehelpdesk houdt een overzicht bij van bekende nepmails; daar kunt u een verdacht bericht ook melden, zodat anderen gewaarschuwd kunnen worden.

4. WhatsApp-fraude: "hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer"

Bij deze vorm van fraude krijgt u een bericht, zogenaamd van uw zoon, dochter of een ander familielid, vanaf een onbekend nummer. Een veelgebruikte openingszin is bijvoorbeeld: "Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer, het oude kun je weggooien." De smoes: hun telefoon is kapot of gestolen en dit is tijdelijk hun nieuwe nummer. Kort daarna volgt een dringend verzoek om geld over te maken, vaak met een heel concreet, herkenbaar verhaal: een vliegticket dat omgeboekt moet worden, de huur die binnen twee uur betaald moet zijn omdat de bankpas is gestolen, of een storing bij de bank waardoor een rekening met spoed moet worden voldaan. Om het verhaal kloppend te maken, kan de oplichter ook details over uw familie gebruiken die hij via Facebook of Instagram heeft gevonden.

Deze vorm van fraude is extra actief rond feestdagen zoals Sinterklaas, Kerst en Oud en Nieuw: dat zijn drukke, vaak haastige dagen waarin een smoes over een cadeau of een laatste betaling heel aannemelijk klinkt. Ook de blauwe vinkjes in WhatsApp, waarmee de ander kan zien dat u het bericht gelezen heeft, worden gebruikt om extra druk te zetten: u heeft het tenslotte al gezien, dus waarom reageert u niet meteen?

Dit werkt zo goed omdat het bericht vaak precies op het juiste moment komt en er geen tijd lijkt te zijn om na te denken. Val daar niet voor: bel het bekende nummer van uw familielid gewoon terug, of bel een ander familielid om te controleren. Een echt familielid vindt het nooit erg dat u even checkt. Let ook op kleine foutjes: in een bekend geval viel de fraude pas op doordat de oplichter de naam van het familielid verkeerd spelde. Maak ook onderling de afspraak dat niemand ooit geld overmaakt zonder eerst te bellen, ook niet aan een vertrouwd, nieuw nummer.

5. Cryptofraude en nepbeleggingen

Deze vorm draait om digitaal geld zoals bitcoin, en om beleggen in het algemeen. Het eerste contact verloopt vaak via een advertentie op Facebook of Instagram, een bericht op Telegram, of via een datingapp. Ze komt in een paar vaste gedaantes voor.

Nepadvertenties met bekende Nederlanders. Oplichters gebruiken al jaren het gezicht en de naam van bekende Nederlanders in advertenties op Facebook en Instagram, met nepcitaten waarin die persoon zogenaamd grote winsten belooft met een investeringsplatform. Mediaondernemer John de Mol spande hier eerder een rechtszaak over aan tegen Facebook, nadat zijn beeltenis en die van onder meer Waylon en Humberto Tan herhaaldelijk werden misbruikt. De Fraudehelpdesk registreerde destijds al voor 1,7 miljoen euro aan schademeldingen via vijf van zulke nepsites. Sinds kort gaat dit nog een stap verder met kunstmatige intelligentie. In juni 2025 dook een nagemaakte video op waarin premier Dick Schoof leek te vertellen over een nieuw investeringsplatform. Beeld en geluid waren volledig met AI gemaakt, en de video werd bijna 250.000 keer vertoond via Facebookadvertenties. Eind 2025 ontmantelden Europese opsporingsdiensten een crypto-fraudenetwerk dat met zulke nepvideo's werkte en dat alleen al in Europa voor 700 miljoen euro schade had veroorzaakt.

Nepplatforms met schijnwinst. U krijgt toegang tot een professioneel ogend platform waarop u uw "beleggingen" ziet groeien, compleet met koersgrafieken en een inlogportaal dat er net zo verzorgd uitziet als bij een echte bank. Dat rendement is nep: het platform zelf belegt niets, het laat alleen cijfers zien die u moeten overtuigen om meer in te leggen. Zodra u uw geld of uw winst wilt opnemen, blijkt dat niet te lukken en is er geen contact meer mogelijk. De politie onderzocht bijvoorbeeld een zaak waarin zo'n 300 Nederlanders op deze manier geld overmaakten naar een nepplatform, deels via crypto-dienst Coinbase.

"Extra kosten" om te kunnen uitbetalen. Een bekende volgende stap: wilt u uw (nep)winst opnemen, dan blijkt u eerst nog "belasting", "transactiekosten" of administratiekosten te moeten betalen, soms met de toezegging dat u die kosten er bij de uitbetaling vanzelf weer bij krijgt. Ook na betaling van die extra kosten volgt geen uitbetaling; het is enkel een manier om u nog meer geld afhandig te maken, en vaak volgt daarna weer een nieuw smoesje voor nóg een betaling.

Romance scams en "pig butchering". Deze vorm begint op een datingapp of -site, soms ook met een sms die lijkt op een verkeerd nummer, waarna er toch een gesprek ontstaat. De ander lijkt oprecht geïnteresseerd en bouwt gedurende weken tot maanden een persoonlijke, vaak romantische band op: dagelijks contact, aandacht, soms zelfs video-gesprekken, voordat hij of zij voorstelt om samen te gaan investeren in crypto, meestal via een platform dat de oplichter zelf aanraadt. De naam "pig butchering" (letterlijk: het varken vetmesten) komt uit het Chinees en verwijst naar precies deze opbouwfase, voordat het slachtoffer financieel wordt "geslacht". De Fraudehelpdesk zag het aantal meldingen van deze combinatie van datingfraude en beleggingsfraude stijgen van 108 in 2022 naar 130 in 2023 en een verwachte ruim 160 in 2024. Volgens de Nederlandse Vereniging van Banken, Slachtofferhulp Nederland en de politie verliezen slachtoffers gemiddeld ruim 25.000 euro, soms een paar ton. Schaamte is de belangrijkste reden dat mensen dit niet melden, terwijl juist dit een professionele, berekenende vorm van oplichting is waar niemand zich voor hoeft te schamen.

Hoe herkent en voorkomt u dit?

• Wantrouw elke belofte van gegarandeerd of razendsnel rendement, en elke "adviseur" die ongevraagd contact met u opneemt, via een advertentie, social media of een datingapp.
• Controleer een cryptoaanbieder voordat u iets overmaakt. Crypto-aanbieders moeten sinds de Europese regels (MiCAR) een vergunning hebben bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Raadpleeg het AFM-register en de AFM-waarschuwingslijst (beide op afm.nl) om te zien of een partij daar bekend staat.
• Betaal nooit extra kosten, "belasting" of een vrijgavebedrag om een uitbetaling los te krijgen. Dat is zelf al een teken van oplichting.
• Klik niet op advertenties waarin bekende Nederlanders beleggingen aanprijzen, ook niet als het om een video gaat waarin iemand echt lijkt te spreken: dat kan met kunstmatige intelligentie zijn nagemaakt.
• Bent u iemand via internet of een datingapp leren kennen die begint over investeren of crypto, zeker als u elkaar nog nooit in het echt heeft ontmoet? Wees extra alert, hoe oprecht het contact ook voelt, juist omdat die oprechtheid zelf de tactiek is.
• Bent u geld kwijtgeraakt aan crypto- of beleggingsfraude? Wees ook op uw hoede voor zogeheten "recoverybedrijven" die tegen betaling vooraf beloven uw geld terug te halen. Deze bureaus blijken er volgens de politie in de praktijk regelmatig zelf onderdeel van dezelfde fraude te zijn.

6. Malafide klussers: torenhoge rekeningen voor een kleine klus

Deze vorm werkt heel anders dan de vorige vijf. Er wordt geen vertrouwen opgebouwd en er is geen mooi verhaal: deze oplichters wachten tot u al een probleem heeft, en verergeren dat probleem vervolgens met de rekening. Het meest voorkomende voorbeeld is een verstopt riool, een verstopte wc of een verstopte gootsteen, maar dezelfde werkwijze duikt ook op bij een gladde slotenmaker na het kwijtraken van een sleutel, of een elektricien bij uitgevallen stroom.

Hoe het werkt. Deze bedrijven adverteren bij Google. Zoekt u op "rioolontstopping spoed", dan staan zij vaak bovenaan, soms met een bedrijfsnaam die veel lijkt op die van een bekend, betrouwbaar bedrijf. Aan de telefoon blijft de prijs vaag: er wordt niet over geld gesproken, of er volgt een prijslijst zonder verdere uitleg. Pas ter plekke, als het probleem al acuut is en u toch wilt dat het wordt opgelost, wordt de rekening duidelijk: een hoog bedrag voor voorrijkosten, een extra "probleem" dat er ineens bij blijkt te horen, materiaalkosten, en het arbeidsloon dat pas achteraf wordt opgeteld.

Een truc die opvallend vaak terugkomt, is rekenen per meter gebruikte ontstoppingskabel of -slang, in plaats van een vooraf afgesproken vaste prijs. Een loodgieter die hierover is geïnterviewd, zegt dat dit niet is hoe het hoort: een eerlijk bedrijf werkt met een vaste prijsafspraak, niet met een oplopende meterstand die u zelf niet kunt controleren. Een voorbeeld uit Almere: voor een verstopt toilet werd eerst een schatting gegeven van 300 tot 600 euro. De monteur zei echter 20 meter kabel te hebben gebruikt, terwijl er maar 5 meter was geoffreerd. De rekening kwam zo uit op 1.261,55 euro; pas na stevig onderhandelen werd dit teruggebracht naar een rekening voor 14 meter. Andere gemelde bedragen: 754 euro voor een verstopte gootsteen die in een half uur was geklaard, vooral door 72,40 euro per meter kabel over 6 meter, en bijna 2.000 euro voor een verstopt toilet, waarvan het grootste deel alleen al voor het gebruik van een hogedrukspuit was. Bij een gemeente die meerdere meldingen van inwoners kreeg, beweerden malafide rioleringsbedrijven bovendien dat de kosten via de gemeente te verhalen zouden zijn, wat niet waar bleek. Ter vergelijking: legitieme rioolbedrijven rekenen daar ongeveer 100 tot 200 euro per uur, tegen soms tien keer zoveel bij deze malafide bedrijven.

Wie niet wil betalen, komt in de problemen. Weigert u de torenhoge rekening, dan slaat de vriendelijke toon vaak om: er wordt druk gezet en soms geïntimideerd, tot er toch wordt betaald. Ook worden er weleens valse, positieve recensies geplaatst om een bedrijf betrouwbaarder te laten lijken dan het is, en duiken dezelfde oplichters later op onder een andere bedrijfsnaam en een ander telefoonnummer.

Hoe herkent en voorkomt u dit?

• Zoek niet pas een klusbedrijf op het moment dat het water al in huis staat. Bewaar vooraf, in rustige tijd, de contactgegevens van een loodgieter, slotenmaker of elektricien die u kent via familie, buren of vrienden, of via de gemeente.
• Vertrouw niet automatisch het eerste bedrijf dat bovenaan staat in een zoekmachine: dat kan een betaalde advertentie zijn, geen teken van betrouwbaarheid.
• Vraag altijd vooraf, telefonisch, naar een vaste prijs voor de hele klus, niet naar een prijs per meter of per uur die achteraf pas duidelijk wordt. Laat u niet overhalen om "eerst maar te beginnen, dan zien we wel".
• Controleer of de monteur en het busje echt bij het bedrijf horen: bedrijfskleding en een busje met het bedrijfslogo zijn een goed teken, het ontbreken daarvan een waarschuwing.
• Onderteken niets en betaal niets voordat het werk helemaal klaar is en u tevreden bent met het resultaat.
• Zoek, als het even kan, een onafhankelijke beoordeling van het bedrijf op, en vraag het KvK-nummer op als u twijfelt.
• Voelt u zich onder druk gezet om te betalen? Bel gerust iemand die u vertrouwt voordat u pint of overmaakt, en aarzel niet om de politie te bellen als het echt dreigend wordt.

Wat te doen als het toch is gebeurd

• Geld kwijt of bankpas gestolen? Bel direct de Bankpassen Meldcentrale: 0800-0313 (of +31 88 383 5572 vanuit het buitenland), of neem contact op met uw eigen bank.
• Aangifte doen? Dat kan bij de politie, via 0900-8844 (geen spoed) of 112 (wel spoed, of als er nu iemand voor de deur staat). Bewaar voordat u iets verwijdert of blokkeert de berichten, screenshots en telefoonnummers: die zijn nodig bij de aangifte.
• Gegevens afgegeven, zoals DigiD of een wachtwoord? Meld dit bij de Fraudehelpdesk, en wijzig meteen uw wachtwoorden, ook bij andere diensten waar u hetzelfde wachtwoord gebruikte.
• Geld verloren aan een cryptoplatform of beleggingsfraude? Meld dit zowel bij de Fraudehelpdesk als bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM), en ga niet in op recoverybedrijven die tegen betaling vooraf hulp aanbieden.
• Een torenhoge rekening van een klusbedrijf gekregen of betaald? Meld dit bij de Fraudehelpdesk en, als er sprake was van intimidatie of dreiging, ook bij de politie. Bewaar de factuur en eventuele berichten of advertenties.
• Steun nodig na de schrik? Slachtofferhulp Nederland is bereikbaar via 0900-0101.

Schaam u er niet voor als het is gebeurd. Oplichters zijn professioneel en overtuigend; het overkomt mensen van alle leeftijden en achtergronden, ook mensen die zelf jarenlang in de zorg of techniek hebben gewerkt.