Is er een vergoeding voor mantelzorgers?

Wat is mantelzorg?

Mantelzorg is hulp aan iemand met wie de mantelzorger een persoonlijke band heeft. Vaak gaat het om langdurige hulp die verder gaat dan wat huisgenoten normaal voor elkaar doen. Voorbeelden zijn begeleiding bij dagelijkse activiteiten en intensieve zorg voor een naaste. Een mantelzorger hoeft geen beroepsmatige zorgverlener te zijn.

Ook veel uren mantelzorg geven niet automatisch recht op een vast landelijk bedrag. Welke financiële ondersteuning mogelijk is, hangt af van de regeling en de omstandigheden van de mantelzorger en de persoon die zorg ontvangt.

Mantelzorgwaardering van de gemeente

Gemeenten bedanken mantelzorgers bijvoorbeeld met een geldbedrag, cadeaubon of gratis activiteit. Sommige gemeenten bieden een mantelzorgpas aan. Daarmee kan de pashouder bij deelnemende organisaties korting krijgen of een tegoed besteden. Dat kan bijvoorbeeld voor een voorstelling, activiteit, maaltijden aan huis of persoonlijke verzorging. Het aanbod verschilt per pas; deze voorbeelden gelden niet overal.

Er bestaat geen landelijke mantelzorgpas met overal dezelfde voordelen. De gemeente waar de persoon die zorg ontvangt woont, kan uitleggen welke waardering beschikbaar is. Op de gemeentelijke website staat dit meestal onder mantelzorgwaardering of mantelzorgcompliment. Daar staan ook de aanvraagperiode, de voorwaarden en wie de aanvraag moet indienen.

Bij een pas zijn vooral de deelnemende organisaties, de bestedingsmogelijkheden en de geldigheidsduur belangrijk. Een lokaal mantelzorgsteunpunt kan helpen bij het vinden van deze informatie en het aanvragen van de waardering.

Betaling van een mantelzorger uit een pgb

De persoon die zorg nodig heeft, kan onder voorwaarden een persoonsgebonden budget (pgb) krijgen. Uit dat budget kan soms een mantelzorger worden betaald voor afgesproken zorgtaken. De zorgvrager moet eerst recht hebben op de betreffende zorg. Ook moeten de taken, de betaling en de gekozen zorgverlener binnen de pgb-voorwaarden passen.

De zorgvrager of diens vertegenwoordiger regelt de aanvraag bij de gemeente, zorgverzekeraar of het zorgkantoor, afhankelijk van de soort zorg. De budgetverstrekker legt uit welke taken en tarieven toegestaan zijn en welke zorgovereenkomst nodig is. Een pgb is geen algemene vergoeding voor alle hulp die een mantelzorger eerder heeft gegeven. Reeds gewerkte uren worden niet vanzelf achteraf betaald.

Lees wanneer een pgb mogelijk is en hoe de aanvraag werkt →

Gevolgen voor het inkomen van de mantelzorger

Betaling uit een pgb kan inkomen zijn voor de mantelzorger en gevolgen hebben voor diens toeslagen of uitkering. Een gemeentelijke mantelzorgwaardering en inkomen uit betaald zorgwerk moeten daarom afzonderlijk worden beoordeeld. De betrokken uitkeringsinstantie of Dienst Toeslagen kan uitleggen wat een betaling in de persoonlijke situatie betekent.

De budgethouder en de betaalde zorgverlener leggen de zorgtaken, uren, vervanging en betaling vast volgens de voorwaarden van de budgetverstrekker. Een overzicht van de werkzaamheden helpt om duidelijke afspraken te maken.

Ondersteuning als de mantelzorg te zwaar wordt

Als een mantelzorger overbelast raakt, kan ook andere ondersteuning nodig zijn. Voorbeelden zijn dagopvang, vervangende zorg of hulp bij dagelijkse taken. Tijdelijke overname van de zorg heet respijtzorg. De mogelijkheden hangen af van de situatie van de zorgvrager en de mantelzorger.

Het gemeentelijke mantelzorgsteunpunt of een betrokken zorgverlener kan meedenken. Een overzicht van de tijd die de zorg kost en de taken die te zwaar worden, helpt bij dat gesprek. Ondersteuning kan al worden besproken voordat de mantelzorger uitvalt.