Wat moet u doen als u bent opgelicht?
Vind de juiste stappen voor uw situatie zonder alle andere lessen te hoeven doorzoeken.
Begin bij wat er precies is gebeurd
Misschien hebt u op een verdachte link gedrukt, een wachtwoord ingevuld, geld overgemaakt of iemand toegang tot uw computer gegeven. Wat u nu moet doen, hangt af van wat er precies is gebeurd.
Alleen een bericht ontvangen of een code scannen is iets anders dan een betaling bevestigen of uw inloggegevens delen. Kies hieronder de situatie die bij u past. U ziet dan wat u als eerste kunt doen. Verderop staat de uitleg per situatie.
Wat is de eerste stap?
Druk op een situatie. U ziet direct welk soort actie meestal als eerste nodig is. Bij direct gevaar belt u 112.
Heeft iemand uw bankpas, geld of bankgegevens? Neem direct contact op met uw bank via de officiële app of een vertrouwd telefoonnummer. Staat er een vermoedelijke nepagent of nepbankmedewerker voor uw deur, is die onderweg of net geweest? Bel 112.
Situatie 1: u hebt alleen op een link gedrukt of een QR-code gescand
Sluit de verdachte website. Vul geen gegevens in en download niets. Als u alleen de link opende of de QR-code scande en verder niets deed, is de kans op schade doorgaans klein. Controleer wel of er toch iets is gedownload of geopend.
Hebt u alleen een website geopend en verder niets gedaan, sluit die dan en controleer of er geen bestand is gedownload. Wanneer u wel iets hebt gedownload of geïnstalleerd, is extra controle van uw toestel nodig.
Blijf alert op nieuwe berichten of telefoontjes. Als u niet zeker weet wat er is gebeurd, vraag dan advies aan de Fraudehelpdesk.
Situatie 2: u hebt een wachtwoord of andere gegevens ingevuld
Ga zelf naar de echte website of app en verander het gedeelde wachtwoord zo snel mogelijk. Gebruikte u hetzelfde wachtwoord ergens anders? Verander het ook daar. Zet waar mogelijk een extra inlogcontrole aan.
Hebt u een wachtwoord gedeeld, verander dat dan via de officiële website of app. Controleer of u hetzelfde wachtwoord ergens anders gebruikt en zet waar mogelijk een extra beveiligingsstap aan. Die wordt ook wel tweestapsverificatie genoemd.
Heeft u bankgegevens of beveiligingscodes ingevuld? Neem direct contact op met uw bank. Heeft u uw DigiD-gegevens gedeeld? Bekijk via de officiële DigiD-website of app hoe u de toegang kunt beveiligen en meld de situatie bij de betreffende organisatie.
Situatie 3: u hebt geld overgemaakt of een ongewenst abonnement gekregen
Bel onmiddellijk uw bank en vraag of er nog iets kan worden tegengehouden of teruggevraagd. Of terugbetaling mogelijk is, hangt onder meer af van de betaalmethode en de omstandigheden.
Hebt u geld overgemaakt of bank- of creditcardgegevens ingevuld, neem dan direct contact op met uw bank of creditcardmaatschappij via een onafhankelijk gecontroleerd nummer. Bewaar betalingsbewijzen. Bij een ongewenst abonnement kunnen beëindiging en terugbetaling afzonderlijke stappen zijn.
U hebt uw creditcardgegevens op een verdachte website ingevuld
Verplaats de vier kaarten met de knoppen omhoog of omlaag. Wat doet u het eerst? Sommige vervolgstappen kunnen ook tegelijk gebeuren.
- Bewaar betalingsbewijzen en berichten voor een melding.
- Bel direct uw bank of creditcardmaatschappij via het officiële nummer om risico's te beperken.
- Meld de vermoedelijke fraude en doe zo nodig aangifte.
- Vraag de bank of kaartuitgever welke beveiliging en eventuele blokkade nodig zijn.
Bewaar de aanbieding, betalingsgegevens, e-mails en eventuele screenshots. Gaat het om een verborgen abonnement? Maak schriftelijk bezwaar wanneer u daar niet bewust mee hebt ingestemd. Vraag uw bank ook hoe u toekomstige afschrijvingen kunt stoppen. Het terugboeken van een betaling en het beëindigen van een overeenkomst zijn niet altijd hetzelfde.
Situatie 4: iemand heeft toegang gekregen tot uw telefoon of computer
Heeft een onbekende u gevraagd software te installeren waarmee hij kon meekijken? Verbreek de verbinding en gebruik het apparaat voorlopig niet voor bankzaken. Laat het toestel controleren door een betrouwbare deskundige. Wijzig daarna uw wachtwoorden vanaf een veilig apparaat.
Heeft iemand uw computer op afstand bediend, verbreek dan zo mogelijk de internetverbinding en gebruik het apparaat voorlopig niet voor bankzaken. Laat het deskundig controleren. Neem meteen contact op met de bank wanneer er mogelijk toegang tot uw betaalgegevens was.
Heeft u tijdens het meekijken bankzaken geopend of codes gedeeld? Neem dan direct contact op met de bank. Vraag welke stappen nodig zijn om uw rekening te beschermen.
Situatie 5: u wilt melden of aangifte doen
Bewaar berichten, e-mailadressen, telefoonnummers, betaalbewijzen en afbeeldingen van de verdachte website. Doe aangifte bij de politie wanneer er sprake is van oplichting en vraag welke gegevens zij nodig heeft.
Bewaar berichten en contactgegevens als bewijs. Doe zo nodig aangifte en meld de fraude bij de Fraudehelpdesk. Bij een verdachte persoon aan de deur met direct gevaar belt u 112; voor politievragen zonder spoed geldt 0900-8844.
De Fraudehelpdesk geeft advies bij fraude en neemt meldingen aan. Slachtofferhulp Nederland kan ondersteunen bij de gevolgen. Voor politievragen zonder spoed geldt 0900-8844; bij een actuele dreigende situatie belt u 112.
Wie kunt u benaderen?
Uw bank: voor verloren geld, verdachte betalingen, gestolen bankpassen of gedeelde bankcodes. Zoek zelf de officiële contactgegevens op.
Politie: via politie.nl, 0900-8844 zonder spoed of 112 bij een acute situatie.
Fraudehelpdesk: via fraudehelpdesk.nl voor informatie en het melden van fraude.
Slachtofferhulp Nederland: via slachtofferhulp.nl voor ondersteuning.
U hebt dit onderwerp afgerond
De vragen stonden steeds bij de bijbehorende uitleg. Wilt u nog iets oefenen? Dan kunt u hierboven een antwoord veranderen en opnieuw controleren. Als u alle onderwerpen hebt behandeld, kunt u de gezamenlijke eindtest maken.
Naar de eindtestBetrouwbare bronnen en verder lezen
De uitleg is voor deze testversie opgesteld aan de hand van onderstaande bronnen. Controleer bij een actuele dreiging altijd de meest recente aanwijzingen van de betreffende instantie.