Telefonische oplichting en babbeltrucs
Van nepagent tot zogenaamde helpdeskmedewerker: zo controleert u wie contact zoekt.
Waarom kan een onbekende beller overtuigend klinken?
Een man belt en zegt dat er een probleem is met uw computer. Hij stelt zich netjes voor, praat rustig en lijkt veel ervaring te hebben. Daarna vraagt hij of u een programma wilt installeren, zodat hij u op afstand kan helpen.
Een overtuigend gesprek bewijst niet dat de beller echt is. Oplichters kunnen de woorden gebruiken die u van een medewerker verwacht. Ze kunnen uw naam of adres kennen, doordat die gegevens openbaar zijn of eerder zijn gelekt. Ook het telefoonnummer op uw scherm kan zijn vervalst.
Geef een onverwachte beller daarom geen toegang tot uw apparaat. Verbreek het gesprek en controleer zelf bij de organisatie of er werkelijk een probleem is. Hieronder oefent u hoe u kunt reageren. Daarna volgen andere situaties, zoals een nepagent of iemand die met een smoes uw huis wil binnenkomen. Zo’n smoes wordt een babbeltruc genoemd.
Laat u niet misleiden door een overtuigende stem
Een vriendelijke beller vertelt u dat hij een technisch probleem kan oplossen.
Een nepagent aan de telefoon of aan de deur
Een oplichter kan zeggen dat er inbrekers actief zijn en dat een agent uw geld of sieraden veilig komt ophalen. De politie doet dit niet. Geef geen geld, bankpassen, sieraden of pincodes aan iemand die daarvoor aan uw deur komt.
Komt een vermoedelijke nepagent langs, is deze onderweg of is deze zojuist geweest? Bel dan 112. De politie geeft aan dat u via 112 kunt controleren of een onverwacht politiebezoek echt is. Blijf zo mogelijk achter een gesloten deur. Een uniform of legitimatiebewijs kan worden nagemaakt.
Babbeltrucs van andere bezoekers
Een babbeltruc is een verzonnen verhaal waarmee iemand probeert uw huis binnen te komen of u af te leiden. Iemand zegt bijvoorbeeld een meter te moeten controleren, de weg te vragen of dringend het toilet te moeten gebruiken. Een andere persoon kan ondertussen proberen iets weg te nemen.
Kijk altijd wie er voor de deur staat. Gebruik zo mogelijk een kierstandhouder of deurketting. Heeft u niemand verwacht, laat die persoon dan niet zomaar binnen. Controleer eerst zelfstandig bij het bedrijf of de instantie.
Telefonische helpdeskfraude met een computer
Een beller kan zich voordoen als medewerker van een computerbedrijf of internetaanbieder. Hij zegt dat uw computer een ernstig probleem heeft. U moet direct een programma installeren waarmee hij uw computer op afstand kan bedienen.
Volg die instructie niet. Leg het gesprek neer en zoek zelf hulp via een vertrouwde organisatie. Heeft u het programma al geïnstalleerd en de ander toegang gegeven? Verbreek de internetverbinding als dat veilig kan, en laat het apparaat controleren voordat u weer inlogt bij uw bank.
Oefening: onverwacht telefoontje
Een beller zegt dat hij van een bekende organisatie is. Let op de toon, de druk en de opdracht.
“Goedemorgen, u spreekt met de beveiligingsafdeling. Ik zie hier een ernstig probleem. Ik help u persoonlijk. U moet nu een programma installeren om uw computer te controleren.”
Onverwacht contact Grote haast
- De organisatie is niet onafhankelijk gecontroleerd.
- Een geloofwaardige stem zegt niets over de identiteit.
- De beller wil dat u meteen een handeling uitvoert.
Nagemaakte stemmen en automatische telefoontjes
Sommige oplichters gebruiken vooraf opgenomen stemmen of computerstemmen. Met kunstmatige intelligentie kunnen stemmen zelfs op die van een bekende lijken. Kunstmatige intelligentie is computertechnologie die onder meer menselijke taal en geluid kan nabootsen.
De juiste controle blijft hetzelfde: beëindig het onverwachte gesprek en bel zelf terug op een nummer dat u al kende. Ga niet af op de stem, een bekend nummer of een verhaal over grote haast.
U hebt dit onderwerp afgerond
De vragen stonden steeds bij de bijbehorende uitleg. Wilt u nog iets oefenen? Dan kunt u hierboven een antwoord veranderen en opnieuw controleren. Als u alle onderwerpen hebt behandeld, kunt u de gezamenlijke eindtest maken.
Naar de eindtestBetrouwbare bronnen en verder lezen
De uitleg is voor deze testversie opgesteld aan de hand van onderstaande bronnen. Controleer bij een actuele dreiging altijd de meest recente aanwijzingen van de betreffende instantie.