Bankfraude en veilig internetbankieren
Leer hoe een nepbankmedewerker vertrouwen wint en hoe u uw rekening beschermt.
Een vriendelijke stem namens de bank
U wordt gebeld door een vrouw die zegt bij uw bank te werken. Ze vertelt rustig dat er een verdachte betaling is ontdekt en dat ze u wil helpen. Haar stem klinkt professioneel en betrouwbaar. Misschien vraagt u zich af: als dit oplichting is, waarom klinkt zij dan zo overtuigend?
Dat is precies de moeilijkheid bij bankhelpdeskfraude: iemand doet zich voor als bankmedewerker om uw vertrouwen te winnen. De beller kan uw naam kennen en het echte nummer van de bank op uw scherm laten verschijnen. Dit heet nummervervalsing, ook wel spoofing. Het zichtbare nummer hoeft niet het nummer te zijn waarmee werkelijk wordt gebeld.
Daarna moet u zogenaamd meteen handelen. De beller vraagt bijvoorbeeld om een code, om een programma te installeren of om geld naar een “veilige rekening” over te maken. Een echte bank vraagt u niet om uw geld op die manier veilig te stellen.
Een vriendelijke stem en bekende gegevens bewijzen dus niet dat de beller bij uw bank werkt. Verbreek het gesprek en controleer het verhaal zelf via uw officiële bankapp of een vertrouwd telefoonnummer.
Bepaal hoe het gesprek verdergaat
Een vriendelijke vrouw zegt dat ze van uw bank is en dat ze u wil beschermen. Zij klinkt alsof ze dagelijks dit soort problemen oplost.
U kunt aan de stem niet horen of iemand een oplichter is
Een oplichter kan net zo rustig, vriendelijk en deskundig klinken als een echte bankmedewerker. Het gesprek kan heel gewoon beginnen. De beller kan uw naam kennen, geduldig vragen beantwoorden en een geloofwaardige uitleg geven. Dat maakt het soms moeilijk om te bepalen wie u aan de telefoon hebt.
Een afwijkende stem, grote haast of een vreemd verhaal hoeft u dus niet te horen. Ook wanneer zulke signalen ontbreken, is de identiteit van de beller nog niet bewezen. Bekende gegevens en een herkenbaar telefoonnummer zijn daarvoor evenmin voldoende.
U hoeft niet eerst zeker te weten dat het oplichting is. U mag een onverwacht gesprek over uw bankzaken beëindigen en zelf contact opnemen met uw bank. Gebruik daarvoor uw eigen officiële bankapp of een telefoonnummer dat u zelf bij uw bank controleert. Gebruik geen nummer of link die de beller aanlevert.
Oefen met een gesprek dat gewoon begint
Dit is een verzonnen tekstvoorbeeld om te oefenen met uw eigen handelingen. Het laat één mogelijke aanpak zien. Echte gesprekken kunnen anders verlopen en veel overtuigender overkomen. Deze oefening bewijst niet dat u ieder fraudegesprek zult herkennen.
U krijgt onverwacht een telefoontje. De beller noemt uw naam en zegt bij uw bank te werken. Er zou een vraag zijn over een recente betaling. De beller spreekt rustig en geeft u tijd om te reageren.
Na enkele vragen zegt de beller: “Wilt u uw bankapp openen? Dan kijken we samen even na wat er is gebeurd.”
Wat doet u voordat u verdergaat?
Neem even de tijd. De beller klinkt behulpzaam en vraagt nog niet om geld of een code. Hoe zorgt u dat u onafhankelijk controleert of dit werkelijk uw bank is?
Alleen de vraag naar een betaling bewijst niet dat het fraude is. Een prettig gesprek bewijst evenmin dat u met de bank spreekt. U kunt de identiteit buiten dit gesprek controleren.
- Zeg bijvoorbeeld: “Ik beëindig dit gesprek en neem zelf contact op met mijn bank.”
- Hang daadwerkelijk op.
- Neem zelf contact op via uw officiële bankapp of een vertrouwd nummer dat u zelf bij uw bank hebt gecontroleerd.
- Vertel dat u onverwacht bent gebeld en vraag of uw bank contact met u zocht.
Open uw bankapp pas voor uw eigen controle, nadat het gesprek is beëindigd. Volg tijdens het onverwachte gesprek geen aanwijzingen om in te loggen, een betaling goed te keuren, een code door te geven of een programma te installeren.
Verschillende oplichters gebruiken verschillende verhalen. Onthoud daarom vooral de handeling die u zelf kunt kiezen: stop het onverwachte gesprek en controleer onafhankelijk. Dat mag ook wanneer u geen verdachte stem of andere duidelijke waarschuwing hebt opgemerkt.
Meer uitleg: Politie over telefonische bankhelpdeskfraude en Veilig Bankieren over bankhelpdeskfraude.
Wat mag een echte bank nooit van u vragen?
Een bank vraagt u niet om geld naar een zogenaamde veilige rekening over te boeken. Zij vraagt ook niet om uw volledige pincode, wachtwoord of beveiligingscodes te vertellen. U hoeft uw bankpas niet aan een medewerker aan de deur af te geven of op te sturen.
Wordt u gevraagd uw spaargeld naar een zogenaamd veilige rekening over te maken, uw pincode te delen of een bankpas af te geven? Stop het gesprek. Een bank helpt u niet door u tijdens een onverwacht telefoontje zulke handelingen te laten uitvoeren.
Installeer geen programma op verzoek van een onbekende beller om uw bankzaken te laten controleren. Met programma's voor hulp op afstand kan iemand anders uw scherm zien of uw computer bedienen. Zo'n programma kan nuttig zijn wanneer u zelf betrouwbare hulp hebt geregeld, maar niet wanneer een onverwachte beller het vraagt.
Zo controleert u een onverwacht telefoontje
- Beëindig het gesprek, ook wanneer de beller heel vriendelijk klinkt.
- Open zelf uw officiële bankapp of gebruik een telefoonnummer dat u al kende.
- Sommige Nederlandse banken hebben in hun app een functie waarmee u kunt controleren of u echt met die bank belt. De naam en werkwijze verschillen per bank. Zoek deze functie uitsluitend in uw eigen bankapp.
- Bekijk uw rekening zelf. Meld een verdachte betaling onmiddellijk bij uw bank.
- Geef nooit uw bankpas, pincode, inlogcode of beveiligingscode aan de beller.
Neem onafhankelijk contact op via de officiële bankapp of het vertrouwde telefoonnummer. Gebruik niet het terugbelnummer dat de onbekende beller zelf geeft. Vertel aan de echte bankmedewerker wat er is gezegd en vraag of extra maatregelen nodig zijn.
Heeft u toch geld overgemaakt of gegevens gedeeld? Neem direct contact op met uw bank en volg de aanwijzingen van de medewerker die u zelf hebt gebeld.
Veilig bankieren op uw telefoon of computer
Gebruik de officiële bankapp uit de appwinkel van uw telefoon. Zorg dat uw telefoon of computer regelmatig beveiligingsupdates krijgt. Een update is een verbetering die onder meer bekende fouten en beveiligingsproblemen kan herstellen.
Voordat u zelf een betaling goedkeurt, kijkt u rustig naar het bedrag en de ontvanger. Een oplichter kan op uw telefoon of computer proberen u een betaling te laten bevestigen terwijl hij zegt dat het alleen om beveiliging gaat.
Beveilig uw toestel met een eigen toegangscode. Laat anderen geen bankhandelingen voor u bevestigen zonder dat u precies begrijpt wat wordt goedgekeurd. Lees het bedrag en de ontvanger voordat u een betaling bevestigt. Als iemand u onder druk zet om snel een betaling goed te keuren, stop dan.
U hebt dit onderwerp afgerond
De vragen stonden steeds bij de bijbehorende uitleg. Wilt u nog iets oefenen? Dan kunt u hierboven een antwoord veranderen en opnieuw controleren. Als u alle onderwerpen hebt behandeld, kunt u de gezamenlijke eindtest maken.
Naar de eindtestBetrouwbare bronnen en verder lezen
De uitleg is voor deze testversie opgesteld aan de hand van onderstaande bronnen. Controleer bij een actuele dreiging altijd de meest recente aanwijzingen van de betreffende instantie.